Βασίλης Παπαβασιλείου: Ένας μεγάλος του θεάτρου μας

Το θέατρο ως κατεξοχήν καλλιτεχνική έκφραση του μοναδικού, του ανεπανάληπτου, του «εδώ και τώρα», όταν πλέον η υλική υπόσταση του παραστασιακού γεγονότος έχει χαθεί, διεκδικεί μια παρουσία στον μέλλοντα χρόνο με τη μορφή ενός αποθετηρίου μνήμης, εμπειρίας και βιωμάτων, καθώς και ενός χώρου περισυλλογής και αναστοχασμού, στον αντίποδα μιας αναπαραγωγής του, απαλλαγμένης της τελετουργικής του διάστασης και «αύρας» του. Ένα παραστασιακό γεγονός παραμένει ζωντανό όταν εκπέμπει την ισχυρή διάνοια του εμπνευστή και δημιουργού του που είναι σε θέση να διαμορφώνει μια μετα-σχέση του κοινού με το έργο, υπερβαίνοντας τις όποιες οριζόντιες αισθητικές εντυπώσεις.

Ένας διανοητής του θεάτρου που μπορούσε να εμπεδώσει έναν άλλο τύπο αλληλεπίδρασης ανάμεσα στον  θεατή και το σκηνικό πόνημα και ένας καλλιτέχνης, του οποίου οι δημιουργίες εμπλούτισαν τον τρόπο βίωσης του θεάτρου, γεννώντας έντονες στοχαστικές μνήμες, υπήρξε ο Βασίλης Παπαβασιλείου.

Η συνολική θητεία του, συμπυκνωμένη και ουσιαστική, ορίστηκε από την ανάγκη του να επιτρέψει στα δημιουργήματά του να ανοιχτούν στη σφαίρα της δημόσιας συζήτησης και της πιο προσωπικής αναζήτησης. Αναρωτήθηκε με αγωνία για το τι είναι θέατρο, για τη σχέση του θεάτρου με το θέατρο της ζωής, για το πώς μπορούμε να φτιάξουμε ένα νέο κοινό. Και η μαθητεία του δίπλα σε μεγάλους δασκάλους ή οι συνεργασίες του με περιώνυμους δημιουργούς δεν τού στέρησαν τη δυνατότητα να σμιλέψει το δικό του, αναγνωρίσιμο, αποτύπωμα. Από το εμβληματικό «Ζουβέ Ελβίρα» της Μπριζίτ Ζακ, την «Κληρονομιά» του Μαριβώ, το «Καινούριο σπίτι» του Γκολντόνι, τα «Διαμάντια και μπλουζ» της Αναγνωστάκη μέχρι την «Ελένη» του Ρίτσου και τις πιο πρόσφατες καυστικές κοινωνικοπολιτικές καταθέσεις του ο Βασίλης Παπαβασιλείου έδωσε το στίγμα ενός σκεπτόμενου καλλιτέχνη που κατορθώνει με μαεστρία να συνενώσει το οικουμενικό και το διαχρονικό με τα αδήριτα ερωτήματα κάθε γενιάς και εποχής. Άλλοτε με μια φιλοσοφική εμβρίθεια και λόγιους τόνους άλλοτε με μια θυμοσοφική γοητεία που μαρτυρούσε αυθεντικότητα και αφοπλιστική αμεσότητα ο Βασίλης Παπαβασιλείου μπόλιασε το ελληνικό θέατρο με το ευτυχές συναπάντημα της σύννοιας με την απόλαυση, την ευφορία της δημιουργίας με τη γνώση που κρύβεται πίσω από αυτή.

Η Ελληνική Ένωση Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών με θλίψη αποχαιρετά τον Βασίλη Παπαβασιλείου, εκφράζοντας τη ειλικρινή της συλλυπητήρια στους οικείους του.

Avatar photo

About Γιώργος Παπαγιαννάκης