Το έργο Εμείς του Ζαμιάτιν, είναι μια κοινωνικο-πολιτική αλληγορία των αρχών του 20ου αιώνα. Ο συγγραφέας φαίνεται ότι είχε πολύ νωρίς διαβλέψει -το έργο γράφεται το 1921- τη ζοφερή πορεία της επιβολής ενός εξουσιαστικού ολοκληρωτισμού, τόσο στη χώρα του τη Ρωσία, όσο και στον κόσμο ολόκληρο. Το Εμείς, αποτελεί τη διεισδυτική ανατομία της μετατροπής μιας ριζοσπαστικής επανάστασης σε ολοκληρωτικό καθεστώς, υπό το πρόσχημα της «συνολικής ευτυχίας». Η κοινωνία που περιγράφει δεν κατονομάζεται, πρόκειται για μια οποιαδήποτε δυστοπική κοινωνία του μέλλοντος στην οποία οι άνθρωποι απλώς υπηρετούν τους εκάστοτε ηγέτες, έχοντας απεμπολήσει κάθε υγιές ανθρώπινο χαρακτηριστικό και κυρίως την ελευθερία και το αυτεξούσιό τους. Άνθρωποι/αριθμοί, με κωδικοποιημένες συμπεριφορές, με ελεγχόμενες επιθυμίες και καθοδηγούμενες σκέψεις απλώς επιβιώνουν υπηρετώντας το καθεστώς.
Ο σκηνοθέτης (Σάββας Στρούμπος) τοποθετεί τον δυστοπικό αυτόν κόσμο σε μια γεωμετρημένη σκηνή σε σχήμα σκαληνού τριγώνου, η αιχμή του οποίου καταλήγει απειλητικά προς τους θεατές, ενώ οι καρέκλες είναι επίσης παράδοξα γεωμετρημένες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ο σκηνικός τόπος αναδεικνύει μια «διαταραγμένη» πραγματικότητα. Η αισθητική της παράστασης κινείται ανάμεσα στη γκροτέσκο απόδοση των τύπων και στην έντονη σωματική έκφραση, υφολογική επιλογή που σχηματοποιεί τις συνθήκες κι αποδίδει συναισθηματικές και κοινωνικές καταστάσεις μέσα από ένα «παραμορφωτικό» φίλτρο, εκείνο της εκτροχιασμένης σκέψης και πραγματικότητας. Η σκηνική ενέργεια μεταφέρεται έτσι αδιαμεσολάβητα στην πλατεία διευκολύνοντας τον συντονισμό των θεατών με τη θεματική του έργου.
Οι ερμηνείες των ηθοποιών υποστηρίζουν συνεπέστατα την οπτική της παράστασης με κυρίαρχες την Έβελυν Ασουάντ (0-90), την Ελεάννα Γεωργούλη (επαναστάτρια) και την Έλλη Ιγγλίζ (αφηγήτρια). Ο Δαυίδ Μαλτέζε (εφευρέτης του Αφομοιωτή) διακατέχεται από εκφραστική ομοιομορφία, με αποτέλεσμα να μην διακρίνονται οι ενδεχόμενες διακριτές φάσεις της ερμηνείας του. Ιδιαίτερη φιγούρα ο Δημήτρης Παπαβασιλείου (ευεργέτης).
Τώρα που η δυστοπική κοινωνία είναι πλέον γεγονός, κι Εμείς είμαστε τα ανθρωποειδή που την υπηρετούν, τώρα που εντός κι εκτός των τειχών το καθεστώς είναι το ίδιο, υπάρχει άραγε περιθώριο για να αρθρωθεί ένας νέος λόγος; Είμαστε άραγε Εμείς, οι Εμείς του τώρα, ικανοί να ανατρέψουμε το ισχύον καθεστώς; Ή μήπως η αλλοτρίωση των αριθμών έχει προ πολλού εισχωρήσει στη σάρκα μας κι ως εκ τούτου είναι αδύνατη η επιστροφή; Έστω κι αν έχουμε φτάσει στο Σημείο Μηδέν, αυτό μπορεί εξίσου να σημάνει το τέλος όσο και την νέα αρχή. Απομένει σ’ Εμάς να επιλέξουμε ερμηνεία.
Πρώτη δημοσίευση: περ. «Οδός Πανός», Φεβρουάριος 2016
